2 August 2020

Alexander Van der Bellen

Prezydent Federalny Republiki Austrii

Przemówienie z okazji obchodów 2 sierpnia 2020 r., Dnia Pamięci o Holokauście Sinti i Romów

Panie i Panowie!

Dziś w Auschwitz-Birkenau wspominamy około 500 000 Sinti i Romów, którzy padli ofiarą terroru nazistów w Europie. W dniu 2 sierpnia 1944 r., 76 lat temu, w Auschwitz-Birkenau zamordowano ostatnie 3 000 osób. Kobiety, dzieci, niemowlęta, mężczyzn, starszych i chorych. Auschwitz był ostatnim rozdziałem ich długiego cierpienia.

Bardzo się cieszę, że ten ważne obchody odbywają się mimo COVID-19 i bardzo za to dziękuję wszystkim odpowiedzialnym za organizację. Ważne jest, aby zachować żywą pamięć o najstraszliwszej zbrodni w historii ludzkości. Jesteśmy to winni ofiarom. Jesteśmy to winni tym wszystkim Romom i Sinti, którzy przeżyli. Jesteśmy to winni ich potomkom.

Wystarczy pomyśleć o jednym konkretnym losie w obozie Auschwitz, aby jednoznacznie stwierdzić niedorzeczność rasowego szaleństwa nazistów. Dzisiejszą uroczystość upamiętniającą rozumiem przede wszystkim jako mandat do kształtowania teraźniejszości i przyszłości. Jako prezydent Austrii mam na myśli przede wszystkim moją własną ojczyznę, Austrię.

Przez długi czas losy Sinti i Romów były wygłuszane, ukrywane i zapominane. Ich kultura jest do dziś obciążona stereotypami i uprzedzeniami. Współcześni świadkowie wśród Sinti i Romów, którzy potrafią dać świadectwo o tym, do czego zdolni są ludzie w czasach dyktatury, są coraz mniej liczni.

W 2013 roku zmarła austriacka romska artystka Ceija Stojka. Została ona deportowana do Auschwitz jako dziecko. Jej brat i kilku krewnych zostało tu zamordowanych. Ona sama przeżyła. Do późnej starości odwiedzała szkoły, żeby opowiedzieć swoją historię młodym ludziom. Jej prace zostały pokazane w 2020 r. pod tytułem "This Has Happend" (pl. "To się wydarzyło") w słynnym Muzeum Reina Sofia w Madrycie.

Drugie i trzecie pokolenie Romów i Sinti równie żywo podtrzymuje pamięć o niej. Na przykład dba o to austriacki pisarz Stefan Horvath. Jego rodzice przeżyli kilka obozów koncentracyjnych, w tym Auschwitz. Jego własny syn zginął w lutym 1995 r. w zamachu bombowym dokonanym przez prawicowego ekstremistę.

Ludzie są coraz bardziej zainteresowani poszukiwaniem sprawiedliwości dla ofiar. Wzniesiono pomniki lub zrekonstruowano zaginione wsie romskie. W styczniu tego roku sam uczestniczyłem 27 stycznia w uroczystościach upamiętniających wyzwolenie obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau. W skład oficjalnej delegacji weszła Manuela Horvath ze Stowarzyszenia Romów ze stolicy naszej prowincji Eisenstadt.

Bardzo ważne było dla mnie, żeby wyrazić moją solidarność z Romami i Sinti. Dzisiejszy Europejski Dzień Pamięci o Holokauście dla Sinti i Romów jest ważnym znakiem solidarności. Musimy zapewnić, by pogarda dla ludzkości, szukanie kozłów ofiarnych, nienawiść i przemoc nigdy więcej nie były wykorzystywane jako instrumenty polityczne.

"Nigdy więcej!" To jedyny sposób, w jaki możemy naprawdę dotrzymać tej obietnicy.

Dziękuję.

Wystąpienia upamiętniające

Vera Jourova

Věra Jourová

Vice President of the European Commission for Values and Transparency

Strona internetowa stworzona przez

Strona internetowa wspierana przez

We współpracy z